नीतिशतकम्

అజ్ఞః సుఖమారాధ్యః సుఖతరమారాధ్యతే విశేషజ్ఞః ।
జ్ఞానలవదుర్విదగ్ధం బ్రహ్మాపి నరం న రఞ్జయతి ॥

అజ్ఞానిని సులభంగా ఒప్పించవచ్చు; నిపుణుడిని మరింత సులభంగా ఒప్పించవచ్చు. కానీ అర్ధజ్ఞానం గలవాడిని బ్రహ్మ కూడా సంతృప్తి పరచలేడు.

ఆలస్యం హి మనుష్యాణాం
శరీరస్థో మహాన్ రిపుః ।
నాస్త్యుద్యమసమో బన్ధుః
కృత్వా యం నావసీదతి ॥

సోమరితనం మానవుల శరీరంలో ఉన్న గొప్ప శత్రువు. కృషితో సమానమైన మిత్రుడు లేడు — దానిని ఆచరించేవాడు ఎన్నడూ దుఃఖపడడు.

విపది ధైర్యమథాభ్యుదయే క్షమా సదసి వాక్పటుతా యుధి విక్రమః ।
యశసి చాభిరుచిర్వ్యసనం శ్రుతౌ ప్రకృతిసిద్ధమిదం హి మహాత్మనామ్ ॥

ఆపదలో ధైర్యం, అభ్యుదయంలో క్షమ, సభలో వాక్పటుత్వం, యుద్ధంలో పరాక్రమం, కీర్తి పట్ల ఆసక్తి, శాస్త్రాల పట్ల అనురక్తి — ఇవి మహాత్ముల సహజ లక్షణాలు.

సమ్పూర్ణకుమ్భో న కరోతి శబ్దం అర్ధో ఘటో ఘోషముపైతి నూనమ్ ।
విద్వాన్ కులీనో న కరోతి గర్వం గుణైర్విహీనా బహు జల్పయన్తి ॥

నిండిన కుండ శబ్దం చేయదు; సగం నిండిన కుండ అధికంగా ధ్వనిస్తుంది. విద్వాంసుడు, కులీనుడు గర్వపడడు — గుణ రహితులు అధికంగా వాగుతారు.